Alles over sportuitlaten

Wilt u dat sportieve motorgeluid waar u vaak over hoort? Of bent u nieuwsgierig wat een sportuitlaat precies doet en of u die zelf kunt monteren? In deze blog leest u wat een sportuitlaat is, hoe hij werkt, welke regels er gelden in België en wat u nodig bent om er zelf mee aan de slag te gaan. 

Snel naar een specifiek onderwerp gaan? Klik op één van de links:

• Wat is een sportuitlaat?
• Welke onderdelen heeft een uitlaatsysteem?
• Welke onderdelen heeft een sportuitlaat?
• Wat doet een sportuitlaat voor prestaties en verbruik?
• Mag ik zelf een sportuitlaat monteren?
• Wat zijn de wettelijke eisen voor een sportuitlaat?
• Zelf een sportuitlaat monteren
• Wat kost een sportuitlaat monteren?
• Wat zijn goede merken voor een sportuitlaat?

Wat is een sportuitlaat?

Een sportuitlaat is een speciaal uitlaatsysteem dat zorgt voor een krachtiger en sportiever geluid. Het standaard uitlaatsysteem van uw wagen bevat dempers die het motorgeluid dempen. Sportuitlaten hebben vaak aangepaste dempers waardoor het geluid dieper en luider klinkt.

Verder zorgt een sportuitlaat voor iets minder tegendruk in het systeem, wat gunstig kan zijn voor de motorprestaties. Dit effect merkt u vooral bij wagens met al wat vermogen.

Onderdelen uitlaatsyteem

“Sportuitlaat” is een vrij brede term. Daarom is het belangrijk eerst de basis te begrijpen van een uitlaatsysteem. Dit bestaat doorgaans uit:

Een uitlaatsysteem bestaat uit verschillende onderdelen: 

• Uitlaatspruitstuk

Het uitlaatspruitstuk zit op het motorblok gemonteerd en leidt uitlaatgassen weg van de motor. Iedere cilinder van de motor heeft een eigen buis op het uitlaatspruitstuk.

• Katalysator

De katalysator zet schadelijke stoffen om en filtert fijnstof uit de uitlaatgassen. Bij oudere auto’s zit de katalysator onder de auto, maar katalysators werden vaak gestolen. Daarom zitten ze in nieuwe auto's dichter bij de motor. 

• Roetfilter/GPF/OPF

Veel dieselauto's hebben in plaats van een katalysator een roetfilter, maar veel moderne diesel- en benzineauto's hebben een katalysator én een roetfilter. Het roetfilter van een bezineauto wordt een GPF of OPF genoemd, voor Gasoline Particle Filter of Ottopartikelfilter.

• Lambdasondes

Voor en na de katalysator zitten lambdasondes die meten of de katalysator goed werkt. Hoe moderner de auto, hoe meer sensoren: een BMW E90 uit 2008 heeft bijvoorbeeld vijf lambdasondes in het uitlaatsysteem. Hoe nieuwer een auto is, hoe ingewikkelder het uitlaatsysteem (meestal) is, omdat eisen voor uitstoot steeds strenger worden.

• Middendemper

De middendemper helpt het geluid verder te dempen. Kleinere auto’s, zoals een Toyota Aygo, of Volkswagen UP!, hebben geen middendemper. De meeste uitlaatdempers zijn resonantiedempers. Dit is een brede cilinder, met een structuur die het geluid uit de motor zo weerkaatst, dat de geluidsgolven elkaar opheffen. Hiervoor worden vaak geperforeerde buizen gebruikt. Deze buizen worden bafflers of dB-killers genoemd.

Er zijn meer manieren om een demper te maken, bijvoorbeeld door isolatiemateriaal of vertakkingen in de buizen.

• Einddemper

De einddemper helpt ook om het geluid uit de uitlaat te dempen. Bijna alle auto's hebben een einddemper.

• Uitlaatsierstuk

Als laatste hebben sommige auto's een uitlaatsierstuk. Dit doet niets voor het geluid, maar geeft een sportieve uitstraling aan de auto. Vaak zijn ze verchroomd, zwart, of hebben een carbon look. 

Welke onderdelen heeft een sportuitlaat?

Een  sportuitlaat kan één of meerdere onderdelen vervangen. Meestal wordt de einddemper vervangen, omdat die makkelijk bereikbaar is en direct invloed heeft op het geluid.

Voor het beste resultaat vervangt u het volledige uitlaatsysteem door een systeem met een grotere diameter en betere doorstroming. Ook kunt u investeren in een “spaghettispruitstuk” (sportspruitstuk) dat beter gassen voert, maar dat vraagt laswerk en afstelling door een professional. 

Een sportuitlaat met een  uitlaatklep is een andere populaire aanpassing. De uitlaatklep opent of sluit, zodat de uitlaat bij sportief rijden luider klinkt. Zo’n klep kan bediend worden via afstandsbediening, knop op het stuur, of via de boordcomputer.

Wat doet een sportuitlaat voor prestaties en brandstofverbruik?

Door minder tegendruk laat een sportuitlaat de motor soepeler draaien en levert het vaak iets meer vermogen, vooral bij krachtige motoren en in combinatie met chiptuning.

Technisch kan het brandstofverbruik iets verbeteren doordat de motor efficiënter werkt, maar in de praktijk zal sportiever rijden het verbruik vaak doen toenemen. Verwacht dus geen spectaculaire winst in prestaties of zuinigheid, zeker niet bij een gezinswagen.

Mag ik zelf een sportuitlaat monteren?

Ja, u mag in België zelf een sportuitlaat monteren, zolang u de volgende voorwaarden naleeft: 

• De uitlaat moet goedgekeurd zijn met een geldig Europees typekeurmerk (E-keur of EG-typegoedkeuring). In België is dit essentieel om uw wagen door de technische controle te krijgen. Het E-keurmerk moet specifiek van toepassing zijn op het betreffende voertuigtype. Een universele demper met E-keurmerk is niet automatisch goedgekeurd voor elk voertuig.
• De uitlaat moet gasdicht zijn en mag niet meer geluid produceren dan wettelijk toegelaten. Het voertuig mag het in het gelijkvormigheidsattest (COC) vermelde geluidsniveau niet overschrijden. Tijdens de technische keuring wordt beoordeeld of het voertuig niet “abnormaal luid” is. Bij twijfel kan een geluidsmeting opgelegd worden.
• Alle originele emissiesystemen zoals katalysator en roetfilter moeten behouden en in goede werking zijn.De aangepaste uitlaat moet vermeld worden bij de technische keuring (controle chassisnummer/VIN).

• Een sportuitlaat moet niet afzonderlijk “vermeld” worden bij de keuring, tenzij het gaat om een ingrijpende wijziging die de voertuigkenmerken wijzigt. De controle gebeurt visueel en functioneel tijdens de periodieke keuring.

• Kleppenuitlaten (valve exhaust systems) moeten in alle rijmodi voldoen aan de geluidsnormen. Systemen die manueel opengezet kunnen worden en boven de norm uitkomen, zijn niet toegelaten op de openbare weg.